Solidarnosc Choszczno

Prezydent RP Lech Kaczyński odmówił podpisania ustawy z 13
czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji
oraz niektórych innych ustaw. Oto treść uzasadnienia:
Wniosek
Na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2
kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z 13 czerwca 2008 r. o zmianie
ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw.
Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami:
Dokonuje się nowelizacji następujących ustaw:
 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji,
 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej,
 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących
niektórymi podmiotami prawnymi,
 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego,
 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zasadach nabywania od Skarbu
Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego.
Tak szeroki zakres zmian wprowadzanych zakwestionowaną przeze
mnie ustawą jest konsekwencją łącznego prowadzenia prac legislacyjnych
nad trzema projektami ustaw, rządowymi.
Ocena regulacji zawartych w uchwalonej przez Sejm w dniu 13
czerwca 2008 r. ustawie jest zróżnicowana. Niewątpliwie zawiera ona
przepisy, które służą transparentności procesów prywatyzacyjnych
(jawność procesów prywatyzacyjnych prowadzonych na podstawie
działu IV i V ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji). Ustawa reguluje
w sposób korzystny dla pracowników zaliczenie okresu zatrudnienia
w przedsiębiorstwach będących poprzednikami prawnymi komercjalizowanego
przedsiębiorstwa do okresu uwzględnianego przy zaliczaniu
osoby do grupy uprawnionych pracowników w rozumieniu ustawy
o komercjalizacji i prywatyzacji, zasady nieodpłatnego zbywania akcji
spadkobiercom osób uprawnionych, termin wygaśnięcia prawa do
nieodpłatnego nabycia akcji oraz tryb nabywania akcji pracowniczych
w przypadku konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego.
Zmiany te służą realizacji zasady jawności gospodarowania mieniem
publicznym oraz realizacji praw pracowników komercjalizowanych,
a następnie prywatyzowanych przedsiębiorstw.
Nie znajdują jednak mojej akceptacji regulacje dotyczące nowych
zasad wynagradzania w spółkach publicznych.
Nowe regulacje w tym zakresie wprowadzone zostały do ustawy
o komercjalizacji i prywatyzacji.
Zmiany systemu wynagradzania w spółkach publicznych (spółki
jednoosobowe Skarbu Państwa, spółki, w których udział Skarbu
Państwa przekracza 50 proc. akcji oraz spółki, w których udział tych
spółek przekracza 50 proc. akcji, a także spółki jednostek samorządu
terytorialnego spełniające wskazane kryteria kapitałowe) obejmują
wyłącznie osoby wchodzące w skład organów zarządzających oraz
organów nadzorczych. W moim przekonaniu, w obecnej sytuacji, brak
jest uzasadnienia dla wprowadzenia w sposób jednostronny zmian modelu
wynagradzania w spółkach publicznych. Akceptacja przyjętych
w ustawie z dnia 13 czerwca 2008 r. rozwiązań oznaczałaby, że
wynagrodzenia kadry kierowniczej spółek publicznych, ustalone
według zasad określonych w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji
oraz wynagrodzenia pracowników tych spółek, których
wzrost następuje na zasadach określonych w ustawie o negocjacyjnym
systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń
u przedsiębiorców uległyby dalszemu rozwarstwieniu. Tak
duże zróżnicowanie wynagrodzeń kadry kierowniczej i pracowników,
będące skutkiem jednostronnych zmian prawnych, których adresatem
jest wyłącznie kadra zarządzająca, może w konsekwencji doprowadzić
do rażących dysproporcji.
W systemie społecznej gospodarki rynkowej korzyści ekonomiczne
ze wzrostu efektywności powinny być również udziałem pracowników
zatrudnionych w tych spółkach. Wymaga to wprowadzenia zmian
w przepisach regulujących zasady wynagradzania pracowników spółek
publicznych.
Ustawodawca odstępuje od obowiązującej regulacji dotyczącej
zasad wynagradzania w spółkach publicznych określonych w ustawie
z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi
podmiotami prawnymi, która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2000
r. Warto w tym miejscu odwołać się do motywów ustawodawczych,
które zdecydowały o uchwaleniu przepisów limitujących wynagrodzenia
kadry kierowniczej spółek Skarbu Państwa. Zasadnicze powody
to niekontrolowany wzrost wynagrodzeń kadry kierowniczej oraz
ukształtowanie systemów wynagrodzeń w taki sposób, że nie były
one zorientowane na spełnienie funkcji motywacyjnej. Konsekwencją
było rozerwanie związku między poziomem i dynamiką wynagrodzeń
a wynikami ekonomicznymi oraz nie mające uzasadnienia ekonomicznego
rozwarstwienie dochodów osób wchodzących w skład organów
zarządzających i pracowników.
Analizę tych niekorzystnych zjawisk szczegółowo dokumentuje
informacja Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli kosztów
osobowych w przedsiębiorstwach państwowych i jednoosobowych
spółkach Skarbu Państwa przeprowadzonej w 1999 r. (dokument NIK
nr 138/2000).
Istotne jest, by wprowadzenie nowych regulacji uwalniających
wynagrodzenia członków zarządów oraz organów nadzorczych
spółek publicznych eliminowało możliwość wzrostu wynagrodzeń
w przypadku, gdy nie wzrasta efektywność gospodarowania mieniem
spółki.
Odnieść należy się również do występujących nieprawidłowości,
wskazywanych także w trakcie prac parlamentarnych nad ustawą,
dotyczących osiągania dodatkowych przychodów przez osoby kierujące
spółkami publicznymi z tytułu uczestnictwa w organach innych
spółek z udziałem kapitału Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego.
Z deklaracji złożonej przez przedstawiciela projektodawcy wynika,
że wolą Rządu jest eliminacja takich sytuacji. Kwestia ta powinna
być jednoznacznie uregulowana prawem, tak by nie było możliwości
obchodzenia takich zakazów.
Nowe zasady wynagradzania członków zarządów spółek publicznych
muszą być związane z eliminacją występujących nieprawidłowości
polegających na otrzymywaniu przez członków zarządów spółek
publicznych wynagrodzenia z tytułu obecności w organach innych
spółek z udziałem kapitału Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego.
Wystąpienie przeze mnie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie
ustawy z 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji
oraz niektórych innych ustaw uzasadnione jest obawami
dotyczącymi kierunków i sposobu wprowadzania nowego modelu
wynagrodzeń w spółkach publicznych.
Wprowadzenie nowych rozwiązań w zakresie wynagradzania
członków zarządów spółek publicznych oraz organów nadzoru, a także
wprowadzenie równoległych zmian systemu wynagradzania pracowników,
połączone z mechanizmem eliminującym nadużycia, będzie
odpowiedzią na oczekiwania zarówno osób zarządzających spółkami
publicznymi jak i zatrudnionych w nich pracowników. Przyczyni się
także do poprawy jakości zarządzania podmiotami gospodarczymi,
w których udział ma Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z poprawką poselską uchylone zostało wyłączenie, z możliwości
komercjalizacji, przedsiębiorstw państwowych prowadzących
działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego transportu
morskiego. Zmiana ta nie była konsultowana z przedstawicielami
zainteresowanych środowisk.
Ze względu na skutki prawne i ekonomiczne tego rozwiązania
dla jedynego państwowego armatora nie można zaakceptować jego
wprowadzenia bez wysłuchania grup zawodowych, których zmiana
ta dotyczy, oraz wyjaśnienia jej konsekwencji.
Wyrażam przekonanie, że Wysoka Izba, podzielając moje wątpliwości,
podejmie prace legislacyjne, których celem będzie zmiana
zasad wynagradzania kadry kierowniczej oraz pracowników
spółek publicznych.
Lech Kaczyński”
Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wnosiła
o zawetowanie tej ustawy.